Prvo otvaranje bilo je upriličeno u avgustu 2022. U jeku predizborne kampanje za opšte izbore, u mjestu Garevac kod Modriče okupio se kompletan politički vrh Republike Srpske, predvođen Miloradom Dodikom i Radovanom Viškovićem, uz prisustvo kineskih partnera iz korporacije China State Construction Engineering Corporation (CSCEC).
Uz fanfare i presijecanje vrpce, položen je prvi kamen temeljac. Milorad Dodik je tada pred kamerama samouvjereno izjavio: „Ovo je istorijski dan za Republiku Srpsku. Integracija sa Srbijom je naš ključni cilj, a ovaj auto-put je dokaz da mi ne obećavamo, nego radimo. Rok za završetak radova je tri godine i mi ćemo se ovuda voziti 2025. godine.”
Tada premijer, a sada direktor Autoputeva Radovan Višković pratio je Dodikov optimizam, poručivši da „Srpska pokazuje ekonomsku stabilnost jer u jeku svjetske krize pokreće projekte od preko 600 miliona maraka koji će preporoditi Posavinu”. Međutim, nakon što su se kamere ugasile, a izbori prošli, mehanizacija se povukla, a gradilište je utonulo u višegodišnji zimski san. Obećana 2025. godina je prošla, a od auto-puta nije bilo ni traga.
Glavni razlog zašto je projekat nakon prvog pompeznog otvaranja godinama tapkao u mjestu bio je banalan, ali za vlasti bolan – nedostatak novca. Iako je ugovor sa Kinezima potpisan pod uslovom da oni obezbijede finansiranje, to se nije desilo.
Da je čitava predstava iz 2022. godine bila samo predizborna magla, ogolili su medijski snimci sa terena u ljeto 2024. godine. Novinari koji su posjetili lokaciju „istorijskog gradilišta” u Garevcu dvije godine nakon početka radova, zatekli su scenu koja izaziva podsmjeh i ogorčenje – umjesto asfalta, mašina i građevinskih radnika, na mjestu položenog kamena temeljca prostirala se obična, nepokošena i zarasla livada.
Ali nakon trogodišnjeg zatišja, vlasti su shvatile da moraju ponovo “oživjeti” projekat u medijima te je u novembaru 2025. godine organizovana nova medijska ofanziva.
Medjutim tek krajem decembra te godine zvanično je potpisan konačni ugovor o finansiranju (gdje kineski krediti pokrivaju 85%, a domaća sredstva 15% investicije), što je značilo da se pune tri godine nakon prvog svečanog otvaranja tek sjedalo za sto da se definiše odakle će novac uopšte doći.
Farsa sa otvaranjem radova na ovoj dionici auto-puta nastavljena je i pred ove izbore.
Dok su radovi na susjednim dionicama (poput Rača – Bijeljina) u toku, za Vukosavlje – Brčko su se tek u maju 2026. godine izdavali lokacijski uslovi za pripremne radove, što je u saopštenjima zvaničnika po treći put formulisano kao – “početak realizacije” i najava da “radovi kreću uskoro”.
Ali sada su zvaničnici potpuno promijenili retoriku i zaboravili na obećanja iz 2022. godine, iako su rokovi tiho i bez izvinjenja pomjereni sa prošle 2025. za kraj ove decenije, odnosno između 2029. i 2031. godine. To praktično znači da će projekat umjesto tri, trajati najmanje osam do devet godina od prvog zabijanja lopate u Garevcu.
Dodatni apsurd koji prati ovu dionicu jeste činjenica da ona vodi prema Brčko distriktu, koji godinama predstavlja najveću kočnicu. I dok vlasti Srpske otvaraju radove na dionicama koje se naslanjaju na distrikt, trasa kroz samo Brčko i dalje je predmet političkih pregovora i nesuglasica.
Nedavni dramatični preokreti i najave o hitnoj izmjeni projekta kako bi se trasa usmjerila pored postojeće obilaznice oko Brčkog samo potvrđuju da se u projekat od pola milijarde maraka ušlo stihijski – bez jasnog plana, bez obezbijeđenog novca i bez usaglašenih mapa.
I dok se građani pitaju kada će obećani auto-put konačno zamijeniti preopterećenu i opasnu magistralu kroz Posavinu, jedno je sigurno: dionica Vukosavlje – Brčko već je izgrađena u televizijskim prilozima i predizbornim govorima, dok će na onu stvarnu, asfaltiranu, morati da sačekaju još godinama. Ako je i bude. Pogledajte video iz avgusta 2022. godine.
Izvor: Capital.ba/BN
